Legionellapreventie: legionella in waterleidingen bestrijden
Is jouw legionellapreventie op orde? Wanneer je een prioritaire installatie hebt of wanneer je een collectieve leidingwaterinstallatie bezit, ben je verplicht om aan legionellapreventie te doen. De aanwezigheid van legionella in waterleidingen kan namelijk voor gevaarlijke situaties zorgen. Neem geen risico en ga actief aan de slag met preventiemaatregelen!
Legionella is een bacterie die een ziekte veroorzaakt: Legionellapneumonie. Ook wel bekend als de veteranenziekte. De legionellabacterie leeft in kleine aantallen in grondwater, oppervlaktewater en drinkwater. In kleine hoeveelheden kan legionella geen kwaad. Maar de bacterie wordt gevaarlijk wanneer deze in hoge concentraties voorkomt, omdat het dan de ziekte Legionellose kan veroorzaken. Deze ziekte ontwikkelt zich bij sommige mensen wanneer zij besmette vochtdruppeltjes binnenkrijgen. Denk bijvoorbeeld aan de nevel van een douche, sproei-installaties en bubbelbaden. Maar het kan ook ontstaan door luchtbevochtigingsapparaten, zoals luchtkoelers of apneuapparatuur.
De legionellabacterie gedijt uitstekend in warm water met een temperatuur van 25 tot 50 °C. Vooral als het water nauwelijks doorstroming heeft of in zogenaamde ‘dode leidingen’ langdurig stilstaat. Maar de bacterie kan ook ontstaan wanneer een waterinstallatie niet volgens de VEWIN-richtlijnen is aangelegd.
De legionellabacterie hecht zich in Biofilm aan de binnenwand van de leidingen en vermenigvuldigt zich razendsnel. Legionella gaat dus over op de mens via kleine waterdruppels (ook wel: aerosolen). De legionellabacterie is dus niet overdraagbaar van mens op mens. Veel mensen worden na besmetting ook niet ziek. Maar bij een klein deel van de mensen, vooral als er sprake is van een verzwakt afweersysteem, ontwikkelt zich dus de eerder genoemde veteranenziekte (Legionella Pneumonie) of Pontiac-fever.
Behalve watermonsters analyseren, kan SGI Compliance als BRL 6010-gecertificeerd bedrijf ook volledige ondersteuning bieden bij risicoanalyses en beheersplannen in het kader van Legionellapreventie. Van advies en awareness, tot beheer van drinkwaterinstallatie inclusief uitvoering van de noodzakelijk maatregelen. SGI Compliance zorgt dat bedrijven voldoen aan de wettelijke eisen voor Legionella-risicobeheersing, zoals die zijn vastgelegd in de Drinkwaterwet van 2011, de ISSO-publicatie 55.1 en de aanvullende eisen die voortkomen uit de BRL 6010.
In de meeste gevallen worden mensen dus niet ziek van een legionellabesmetting. Maar voor mensen met een lage weerstand kan een legionellabacterie fikse klachten veroorzaken. Vaak uit zich dit als een verkoudheid. Denk aan koorts, spierpijn en hoesten. Maar komt de bacterie in de longen? Dan kan legionella een ernstige longontsteking veroorzaken. Vermoed je dat legionella een rol speelt in jouw omgeving en is iemand erg ziek? Schakel dan artsen in voor hulp en medisch advies.
Symptomen op een rij
Er zijn een aantal manieren om een ongezonde ontwikkeling van Legionella in waterinstallaties te voorkomen. Ten eerste is het belangrijk dat leidingwaterinstallaties goed aangelegd worden. Maar ook het onderhoud en beheer is essentieel. Zo voorkom je in eerste instantie de risico’s voor een legionella-uitbraak. In Nederland is er wet- en regelgeving voor organisaties met een hoger besmettingsrisico. Denk aan ziekenhuizen, sauna’s en zwembaden. Zij moeten verplicht een risicoanalyse en een beheersplan op laten stellen door een BRL 6010-gecertificeerd bedrijf en ook ieder half jaar legionellamonsters laten nemen.
Jaarlijks worden er enkele honderden patiënten in een ziekenhuis opgenomen, van wie er enkele tientallen overlijden of chronische klachten houden. Reden om met goede preventie- en beheersmaatregelen de legionellabacterie in toom te houden. Vooral wanneer jouw organisatie een prioritaire installatie heeft of wanneer zorgplicht een rol speelt. Een risicoanalyse en beheersplan opstellen, is dus in sommige gevallen een verplichting. De regelgeving stelt immers de veiligheid van mensen voorop. Daarom is het belangrijk om deze documenten en analyses op orde te hebben. De uitvoering hiervan wordt door officiële instanties gecontroleerd.
Een risicoanalyse brengt de risicovolle punten in een leidingwaterinstallatie in kaart: waar kan de legionellabacterie groeien? Door de risico’s helder te hebben, kunnen we aan de slag met een gedegen plan.
Afhankelijk van de geïdentificeerde risico’s staat er in het beheersplan welke beheersmaatregelen er moeten worden genomen en in welke frequentie. Bijvoorbeeld wekelijks (spoelwerkzaamheden), maandelijks (temperatuurcontroles) of jaarlijks (keerklepcontroles, preventief onderhoud, ontkalken etc.).
Er zijn een aantal locaties waarvan bekend is dat mensen een groter risico lopen op een legionellabesmetting. Op deze plekken heb je te maken met prioritaire installaties en dus een verhoogd risico. In alle andere situaties vallen waterleidinginstallaties onder de zorgplicht volgens de NEN 1006. Dit is een informatiebron die voorschrijft waaraan waterleidingen moeten voldoen, bijvoorbeeld te raadplegen bij de aanleg of verandering van waterleidingen. Dat betekent dat eigenaren van collectieve drinkwaterinstallaties, vaak vastgoedeigenaren, moeten zorgen dat er kwalitatief goed water uit de kranen komt en dat het openbare leidingnet niet verontreinigd wordt.
Wanneer je eigenaar bent van zo’n locatie, dan geldt er speciale wet- en regelgeving voor de preventieve maatregelen die je moet nemen. Op de uitvoering en naleving hiervan wordt door officiële instanties gecontroleerd.
Als een waterleidingnet behoort tot een instelling die valt onder de Arbowet is een risicoanalyse en een beheersplan verplicht. Een aantal locaties waar deze prioritaire installaties voorkomen:
Ben je eigenaar van een gebouw met daarin een collectieve waterinstallatie? Dan draag je een zorgplicht. Deze zorgplicht houdt in dat het drinkwater veilig is en de gezondheid van gebruikers niet aangetast mag worden. Eigenaren van deze collectieve drinkwaterinstallaties, vaak vastgoedeigenaren, moeten zorgen dat er kwalitatief goed water uit de kranen komt en dat het openbare leidingnet niet verontreinigd wordt.
Legionellapreventie is dus belangrijk en soms zelfs verplicht. Schuif het daarom niet voor je uit en ga met een betrouwbare partner in zee. Van advies en bewustwording, tot het beheer van drinkwaterinstallatie inclusief uitvoering van de noodzakelijk maatregelen. SGI Compliance zorgt dat bedrijven voldoen aan de wettelijke eisen voor legionella-risicobeheersing. Wij volgen hiervoor de Drinkwaterwet van 2011, de ISSO-publicatie 55.1 en de aanvullende eisen die voortkomen uit wet- en regelgeving. SGI Compliance kan via geaccrediteerde partner-laboratoria watermonsters laten toetsen aan de wettelijke eisen voor Legionellapreventie en een NEN1006-onderzoek uitvoeren.
Naast analyses en onderzoek ondersteunen wij ook organisaties met complete beheersplannen, zoals periodieke maatregelen, coördinatie van installatieaanpassingen, bouwbegeleiding of legionellamanagement. Kortom, schakel SGI Compliance in als jouw deskundig partner rondom waterkwaliteit.